Close cooking, heeft dat nou zin?

De vraag wordt me vaak gesteld. En kranten houden zich de laatste tijd ook weer vrolijk onledig met het 'ontzenuwen' van pogingen om wat voor het milieu te doen, zoals biologisch eten. Even los van het feit dat het grootste deel van deze informatie voor wie er in geïnteresseerd was al dertig jaar bekend was en vaak ook niet helemaal klopt...

1) De mens is het probleem. We zijn met veel te veel. Beste biologische oplossing is in de tuin gaan liggen en mest van jezelf maken. Dát is het grote plaatje. Sorry voor deze Calvinistische opening, maar je bent hier te veel. En ik ook. Het is beter om dat onder ogen te zien. Alleen als je alles goed doet (en dat betekent zo'n beetje van alle Westerse geneugten afzien) beperk je de gevolgen van jouw aanwezigheid op aarde tot iets hanteerbaars. Dat wil niet zeggen dat we het niet (veel) beter kunnen doen dan we het nu doen, maar wel dat we op den duur niet aan oplossingen ontkomen die verder gaan dan jouw dagelijkse keuze in de supermarkt. Ik bedoel dit motiverend, ook al klinkt dat misschien niet zo.

2) In het soort artikelen dat biologisch eten en ander milieuvriendelijk handelen bekritiseert, wordt overzicht gesuggereerd, dat de auteur in bijna alle gevallen helemaal niet heeft en zeker niet geeft. Bovendien: als dit allemaal niet werkt, wat dan wél, wijsneus? Dat appels uit Nieuw-Zeeland soms beter zijn dan Nederlandse, wil niet zeggen dat de Nederlandse niet een groot deel van het jaar beter zijn. Vertel me liever: welk deel van het jaar de een en welk deel van het jaar de ander. Met die informatie houdt dit weblog zich bezig, gebaseerd op bronnen die alles tegen elkaar af proberen te wegen. Journalisten die van ontzenuwen en wegrennen (wil er nog iemand een kop koffie) een gewoonte maken... helpen met de bewustwording, maar brengen een oplossing niet per se dichterbij. Nog meer mensen gaan hun schouders ophalen. Kortom: wat werkt er dan wél? Zoek het overzicht, niet de anekdote.

3) De sterkste troef van reguliere landbouw tegenover biologische is efficiëntie. We kunnen er veel meer mensen mee voeden op een veel zuiniger manier. In plaats van op het (nog) efficiënter en energiezuiniger maken van ons voedselproductiesysteem kunnen we ons beter richten op het duurzaam maken van de energie. Dan is trouwens ook die koelkast - energievreter, maar zorgt wel dat we veel minder weggooien - geen probleem meer. Als we het goed doen is technologie onze vriend, niet onze vijand.

4) Ik raad geen biologische groenten aan, omdat biologisch niet betekent dat er ook rekening wordt gehouden met energie die bij de productie nodig is. Biologische tomaten komen vaak uit kassen. Bovendien zetten groenten in het grote plaatje geen zoden aan de dijk. Groenten zijn juist wat overblijft als je andere dingen laat. Je kunt je beter richten op het eten van zo min mogelijk vlees en zuivelproducten zo veel mogelijk laten staan. Seizoensgroenten van zo dichtbij mogelijk eten is vooral een leuke hobby. Als je geen vlees eet, mogen je groenten van mijn part uit kassen van de maan komen. Belangrijker: kook basisproducten en ken de herkomst.

5) Een groot probleem zijn het glas wijn bij je eten en het kopje koffie na: net zulke energievreters als vlees. Frisdrank zelfde probleem. Zelfs een sapje gaat niet vrijuit. Je krijgt bovendien toch al meer dan genoeg voedingsstoffen binnen. Drink zo veel mogelijk kraanwater.

6) Voedsel is een van die producten waarin de 'vrije' markteconomie het meest over gelogen wordt en het moeilijkst juiste informatie over te krijgen en daarvan zeker het belangrijkste. Uiteindelijk is het een politiek probleem. Zolang voedselproducenten ons minimaal mogen voorlichten én maximaal liegen, kan de consument niet kiezen en verandert er niets.

(Overigens zou ik liever hebben dat de toekomst van de wereld niet volledig afhankelijk was van de democratische wil van velen, maar ach... daar zorgt de natuur als we zo doorgaan vanzelf wel voor...)

CO2-neutrale komkommers?

Kijk, dit lost nu mijn grootste probleem op. CO2-neutrale kassen. Hoe ze het precies doen weet ik nog niet, maar dit zag ik op weg naar mijn werk en maakte me nieuwsgierig. Als ze dit nu eens rap met tomaten, aubergines en paprica's zouden gaan doen! Kunnen we op een groot deel van de vis en de durumtarwe na honderd procent Hollands gaan koken. Puur is een biologische supermarkt in Leiden en in Houten volgens een nieuw concept. Ze proberen het muffe karakter van de gemiddelde natuurvoedingswinkel weg te nemen. Dat lukt niet helemaal, maar Puur heeft wel een geweldige collectie seizoensgroenten en vertelt ook eerlijk waar het vandaan komt. Dat is niet gebruikelijk in de natuurvoedingswinkels die ik ken. Een belangrijke reden waarom ik doorgaans toch naar de supermarkt ga. De komkommerkas is van het bedrijf BiJo, werkt met warmtewisselaars en staat in Gravezande. De zomerwarmte wordt opgeslagen in het bodemwater voor de winter en de planten worden het hele jaar door nat gehouden met regenwater. Peter Jacobs van Puur: "De kas gebruikt in het geheel geen fossiele brandstoffen meer, is niet eens op het gas aangesloten!" Beste nieuws in jaren!

Eén jaar Close Cooking

In de loop van mei beleefde ik, samen met mijn 11 abonnees en ongeveer 30 bezoekers per dag, een bescheiden maar intiem feestje: één jaar Close Cooking! Succes of geen succes? Enorm succes natuurlijk. Ik heb er veel van geleerd. En om die reden ben ik ook blij met de kleine kring lezespubliek: ik heb een hoop fouten gemaakt en er komen er nog meer. Aan een studie in Wageningen heb ik meermalen gedacht. Dat kookboek komt later, als ik wat verder ben.

Maar wat een plezier! En wat een hoop nieuwe recepten geprobeerd! Bedankt dat jij daar getuige van hebt willen zijn. Voor jou daarom de Stand Van Zaken In Close Cooking 2010, gevat in Negen Vuistregels.

1. Groente uit het seizoen en van de koude grond
Koop groenten uit het seizoen en van de koude grond, laat je daarbij voorlichten door de steeds weer aangepaste Groente & Fruitkalender van Milieu Centraal. Uitzonderingen vind je daar ook, fijn om mee te variëren, met name als het om fruit gaat.

2. Kies voor een minder mediterraan menu
Tomaten, paprica's, aubergines. Het Westland is er trots op, wij niet meer. Kies voor een minder mediterraan menu. Bijvoorbeeld alleen vers in de zomer en dan zonder vlees. In de winter uit blik of pot. Voordeel van kas is overigens: weinig tot geen gif. Dat is ook wat waard!

3. Kook vanuit de groente
Kies je recept uit op basis van de groente. Internet helpt daarbij enorm, bijvoorbeeld met receptenzoekers van Albert Heijn, de Volkskrant en Delicious.

4. Eet minder vlees
Wat je ook doet, vlees is het slechtst. Probeer je tot twee keer per week en 150 gram per persoon te beperken. Veel vlees is ongezond, vlees is dieronvriendelijk, vlees kost enorm veel energie om te produceren. Als je vlees eet, volg de Vleeswijzer. Interessant: rundergehakt het meest milieuvriendelijk. Ik snap nog steeds niet precies waarom.

5. Eet ook niet te veel vis
Uiteraard volgens de Viswijzer, twee keer per week. Als je veel tonijn en paling blijft eten ben je echt een schurk. Kabeljauw echt alleen MSC. Close cooking met zeevis bestaat eigenlijk niet want er is geen zee in Nederland. Probeer Nederlandse zeeriviervis zoals forel in plaats van paling. Makreel is gezond en MSC. Haring doet het ook nog prima.

6. Lente is het moeilijkst
Winter: aardappelen en kool, maar met stamppotten en pies vol wortelen en wat diepvriesgroenten kom je er wel. Moeilijkste is lente: die fijne groenten waar iedereen ostentatief van zit te genieten, komen pas in de loop van juni. Heel veel mensen hebben in de lente de zomer in hun hoofd. Jouw lentegevoel, in juni, is beter.

7. Gebruik langzaam reizende lang houdbare producten
Tomaten uit Spanje komen - los van bestrijdingsmiddelen - beter uit de test dan kastomaten. Met vrachtauto's valt het kennelijk wel mee. Mango's en bananen en ander tropisch fruit komen met de boot: ook niet zo heel erg volgens deskundigen. Verder: doe niet te moeilijk over lang houdbare producten die niet in de koeling hoeven. Zoals: gedroogde paddestoelen (biologisch), tomaten en vis uit blik, olijven uit blik, olijfolie, noten. Dat ze niet in de koelkast en ook niet zo gauw de vuilnisbak in gaan is óók een milieuvoordeel.

8. Blijf helder nadenken
Veel artikelen over duurzaam eten doen je de haren uit het hoofd trekken. Dan weer gaat het over gezondheid, dan weer over duurzaamheid in de zin van broeikasgassen, dan weer in de zin van giftige stoffen. Biologisch eten is goed voor dieren (meestal) en het milieu in de directe omgeving, maar komt ook vaak uit energieslurpende kassen. Scharrelvlees komt vaak uit Nederland of Duitsland, biologisch vlees kan uit heel Europa komen. Duurzame vis: kán dat wel? Naar zoiets als de duurzaamheid van diepvriesgroenten (in het goede seizoen geteeld maar waar dan en wat kost zo'n diepvriezer nu aan energie) wordt weinig of geen onderzoek gedaan en de overheid werkt ook niet mee. Herkomst aangeven van verse groenten is verplicht, maar bij verpakte verse groenen niet en op blikken en dozen staat ook zelden wat. Het is een versnipperd, relatief nieuw vakgebied. Er zijn veel tegengestelde belangen. Raak niet in paniek. Volg onderzoeken en pas je steeds weer aan. En vooral: blijf helder nadenken. Follow the money. Je doet je best.

9. Gebruik dit blog
Ik doe het ook. ;-) Links vind je alle ingrediënten. Elke maand een lijst met groenten van nu en instinkers. Als het even kan ook een paar inspirerende recepten. Af en toe een fijne keukenblunder. Enne... laat eens weten wat jouw ervaringen zijn.

Bedankt!

Scandinavisch dieet beetje dom

Voedingsdeskundige Johannes Brug legt in NRC van 13 juni aan Rinskje Koelewijn uit dat we eigenlijk over moeten op een Nordic dieet, wat ik liever een Scandinavisch dieet noem. De Mediterrane mythe (ook de titel van het artikel, voor wie het zoekt) moet maar eens doorgeprikt: 'Het gaat niet om de ingrediënten, het gaat om het voedingspatroon.' Dat is dan: schijf van vijf, liever kip dan rood vlees, liever olie dan boter, liever volkoren dan wit brood. Kies dan voor een keuken van dichterbij, zoals het Scandinavische. En vervolgens promoot hij een menu vol zalm, koolzaadolie en bessen.

Dom
Net als het onnodige Engels is dit weer een typische, domme Nederlandse redenering. Trondheim is net zo ver als Rome. Een Nederlander moet niet een Mediterraan of een Scandinavisch menu eten, maar een Nederlands. Met het principe van zijn menu (zie onder) is natuurlijk niets mis. Deze ingrediënten gedijen inderdaad beter in noordelijk Europa dan de typische Mediterrane ingrediënten. Maar: je kunt niet het hele jaar bessen eten. Zalm is redelijk goed MSC-goedgekeurd te krijgen, maar komt dan van erg ver. Verder is hij kritisch op zaken zoals wijn, noten en tarwe, maar dat zijn allemaal zaken die van relatief dichtbij kunnen worden ingekocht en langzaam worden vervoerd. Verder pleit hij dus voor vis uit eigen rivier (zalm) of wild uit eigen bos (rendier) en loopt gezondheid en duurzaamheid in zijn verhaal door elkaar. Ik hoef niet te weten hoeveel alcohol gezond is. Overigens kan dit ook aan domme journalisten liggen.

Rationeel
De gedachte achter dit artikel is goed, maar de uitwerking slecht en je denkt al snel: onzin, weg ermee. Hou het simpel en rationeel. Eet van dichtbij, maar blijf wel nadenken. Stand van zaken close cooking lees je hier.

Nordic dieet
koolzaadolie in plaats van olijfolie. Het heeft dezelfde voedingswaarde en kan in Noord-Europa worden verbouwd.

fruit: appels, peren en vooral: bessen. Kruisbessen, bosbessen, aalbessen. Groeien met name in de Scandinavische landen veel. Zou voldoende kunnen zijn om de bevolking aldaar van bessen te kunnen voorzien. Bessen bevatten meer oxidanten en omega-3-vetten dan de topdrie van fruit die nu wordt gegeten in Noord-Europa: appels, peren en sinaasappels. Bessen kunnen daardoor ook deels vlees en vis vervangen.

vis uit eigen zee en rivier: makreel, forel, mosselen, haring, zalm (!). Maar, als alle Noord-Europeanen twee keer per week vis zouden eten, zoals wordt aangeraden, zou er al onvoldoende zijn. Elke dag vis is geen optie. Maar wie genoeg bessen, kool en koolzaadolie eet, kan toe met minder vis.

weinig vlees, en als het toch wordt gegeten, dan wild (rendier, fazant, eend). Het vee loopt in de Scandinavische landen nog in de wei. Het vlees van wei-dieren bevat meer onderhuids vetweefsel en is daardoor gezonder.

tarwe groeit in de noordelijke landen minder goed. De Zuid-Europese granen dus vervangen door rogge, haver en gerst. Groeit in Europa op grote schaal, maar wordt vooral als veevoeder gebruikt.

melkproducten. In tegenstelling tot Zuid-Europeanen hebben Noord-Europeanen (net als de Masaï en de Mongolen) het benodigde enzym om melkproducten te verteren. Halfvolle melkproducten zijn een uitstekende leverancier van eiwitten, en kunnen deels ook vlees en vis vervangen.

groente: alle groenten die in Noord-Europa goed gedijen: dus alle koolsoorten, radijs, waterkers, broccoli, kooprapen, pompoenen.

geen amandelen, maar walnoten en hazelnoten in het seizoen volop te oogsten en goed te bewaren.

alcohol. Dat is een lastige. Er is bewijs dat dagelijks een klein beetje alcohol hart- en vaatziekten zou voorkomen. Maar, het zou ook de kans op borstkanker vergroten. Het is, zegt Johannes Brug, niet nodig om gezond te blijven. Bier of jenever liggen meer voor de hand dan wijn.

Geciteerd uit: Rinskje Koelewijn, 'Mediterrane mythe', NRC Weekblad 6 juni 2010.

Wat te doen bij aversie tegen kool?

Ik ben in gesprek geraakt met Milieucentraal over de vraag of diepvriesgroenten in de winter een optie zijn, als je echt recht in de leer bent. Ik kreeg een erg ingewikkeld antwoord waarin ik CO2-uitstoot per megajoule diepvriesgroente niet goed kan vergelijken met de CO2-uitstoot per kilo ingevlogen groente. Maar volgens Milieucentraal is de productie en het vervoer van diepvriesgroenten milieuvriendelijker dan het invliegen van vers. Het grote voordeel van diepvries is dat de producenten het op het allergoedkoopste moment invriezen en dat is in het seizoen. Maar ja, informatie over waar de erwtjes vandaan komen staat weer niet op de doos. Het blijft een lastige kwestie en ik heb ze maar weer wat vragen gestuurd. Ik wil hier graag vanaf wezen! Voorlopig maak ik me over diepvrieserwten- en spinazie nog maar even niet druk. Stik, ik bedenk me ineens dat ik niet gevraagd heeft wat beter is in de winter: diepvriesspinazie of kasspinazie of Spaanse spinazie? Zucht. En toch moet je ook eens wat anders dan wortelen en kool kunnen eten.

Hoogvliet is goed bezig!

Hoogvliet is begonnen met het aangeven van Nederlandse verse groenten met vlaggetjes. Ik sprak een medewerker hierop aan en die vertelde trots Nederland te willen promoten en dan vooral vanwege de kwaliteit van 'ons tuinbouwproduct'. In Spanje nemen ze het gewoon niet zo nauw met de regels, zo vertelde hij: 'In Nederland blijft een gram gif een gram gif, maar in Spanje is het al gauw een pondje meer. En denk maar niet dat dat niet in de winkel komt.' Goed bezig, Hoogvliet!

Het is winter, nu wordt het moeilijk

Kerstvakantie, eindelijk tijd om plannen te maken voor meer close cooking. Echt te weinig tijd voor gehad afgelopen maanden. Helaas. Zoals op de foto ziet mijn tuintje er nu uit; met zielig toefje koriander. Hielden het nog best lang vol. Zonder de geplande warmoes / snijbiet waar ik mee wilde experimenteren. Komt nog. Je vraagt je wel af hoe ze dat vroeger deden. Maar in mijn koelkast ligt al anderhalve maand een pastinaak en een kontje knolselderij. Dus eigenlijk weet ik het wel. Stapelgroente noemden ze dat. Alles wat houdbaar is, is van waarde. Kool, kool, kool. Wortel, wortel, wortel. O joy.

Gewoon = duurzaam, koop van de koude grond

Gerda Verburg zei het mooi, tijdens weer een discussieavond over duurzaam eten, gisteren in de Rode Hoed: gewoon eten is duurzaam eten. En zij noemde als voorbeeld boerenkool waar één nachtje vorst overheen is geweest. Mooi voorbeeld, maar breng het maar eens in de praktijk. Daar gaat dit weblog over. Gewoon eten betekent: Nederlands eten. Want tot de Tweede Oorlog aten we gewoon wat er in Nederland van onze eigen koude grond kwam. Dat is per definitie het meest milieuvriendelijk. Kortom wie duurzaam wil eten, moet koken wat oma kookte. En dat is nu net waar de meeste mensen geen zin in hebben, van die sufgekookte groenten en zo. En die eeuwige aardappelen. Het is ook zo jammer dat wij in de vorige eeuw onze kookkunst, die er echt wel was, hebben verloren. Daarom zoek ik troost bij Belgische en Britse close koks. Maar probleem blijft: het is zo zwaar allemaal. Wordt vervolgd!

Er is iets met eieren aan de hand

Er is iets aan de hand met eieren. Het is me de afgelopen twee maanden al een paar keer gebeurd dat het hele schap biologische eieren leeg was terwijl de rest er in overvloed naast lag te scharrelen en te industrieën. Nou ben ik met vrije uitloop ook wel tevreden, maar ik vond het toch gek. Kookvriend Peter kwam vorige week thuis met een doosje eieren van bd-super Zaailing dat wel biologisch was, maar niet uit Nederland kwam. Is er dus echt sprake van een eierencrisis of is de markt uit balans? Peter is boos, want de bewuste eieren zitten in een pak dat is omwikkeld met een papier dat een Zeeuwse boerderij vol gelukkige dieren en agrariërs liet zien. Een wikkel dat er bovendien niet af kon, want normaal controleert hij de eieren. Ik ook altijd trouwens. Italiaanse eieren verkopen in een overduidelijk Nederlandse herkomst suggererend wikkel. Het is een schandaal. Peter heeft de verkopers er nog niet mee geconfronteerd, maar we zijn benieuwd naar het antwoord van de Zaailing. Alhoewel dat dan wel weer zal zijn dat er geen alternatief was, en dat de Zaailing heus wel weet wat goed voor ons is. Doen ze met hun verlepte groenten zonder herkomstkaartje ook. Ik vond trouwens bij de Spar ook Italiaanse eiren (IT, groene inkt) in een biodoosje. Opletten geblazen.

Kas met een staartje

Nou het laatste woord is er nog niet over gezegd. Ik raakte in gesprek met Sebastiaan van boerderij de Kievit in Katwijk, bekend van de groentepakketten. Het is niet netjes om uit mail te citeren dus dat doe ik niet, maar hij meende als tuinbouwkundige wel wat gaten te kunnen schieten in het onderzoek van www.milieucentraal.nl. Fijn, want anders blijf ik met dat tomatendrama zitten. Ik ga zodra ik tijd heb eens wat onderzoek doen naar de precieze herkomst van de gegevens. Hoe dan ook waren we het er over eens dat het op zijn minst verrassend was dat in de berekeningen van de Groente- en Fruitkalender de verwarmde kas zo zwaar en het transport zo licht aangerekend wordt. Dat is in alles wat ik er eerder over gelezen heb wel anders. Het is niet goed een kas de hele winter verwarmen, maar is het nu slechter of minder slecht dan tomaten met een vrachtwagen de Pyreneeën over?

Crisis voorbij, dacht ik...

... maar nee. Ik vond het wel slim gevonden van mezelf: 's zomers hoeven die kassen helemaal niet verwarmd dus als je nu in het goede seizoen tomaten, paprica's, aubergines en komkommers eet, dan is er niets aan de hand. Fout. Ook hier hebben ze bij milieucentraal.nl over nagedacht.

Voor veel kasproducten (met name vruchtgroenten) geldt dat zij 's zomers in dezelfde klimaatklasse vallen als in andere seizoenen. Dit lijkt vreemd, omdat in de zomer niet of weinig hoeft te worden gestookt. De verklaring hiervoor is dat deze kasproducten jaarrond worden geteeld en er gedurende meerdere seizoenen van dezelfde plant wordt geoogst. De milieudruk van de teelt moet dan ook over de gehele oogstperiode worden verdeeld. Voor het bepalen van de klimaatklasse van een in de zomer geoogst product, moet daarom ook het energiegebruik van dezelfde plant in andere seizoenen worden meegenomen.

Nare lui. Maar ik ben er nog niet uit. Ik heb sterk de indruk dat deze kalender alleen maar rekening houdt met CO2. Maar in Spanje is meer aan de hand. Hoe zit het met pesticiden? En waterverbruik? En trouwens, die pesticiden moeten ook weer gemaakt worden uit olie en naar Spanje vervoerd. Kortom. Het laatste woord is hierover nog niet gezegd. Maar het blijft nog even crisis.

Close Crisis: voortaan eet ik kool

De Club van Rome heeft mij weinig goeds gebracht. Ik ben in een Close Crisis. Ik heb er, werkelijk waar, vannacht slecht van geslapen. Ik bewaarde afgelopen weekeinde een enorme groente- en fruitkalender uit de Volkskrant, gebaseerd op die handige kalender van Milieu Centraal die ik natuurlijk al veel eerder had moeten bekijken. Maar ja. Eigenwijs. Geen tijd. Weet het beter. Dus ik dacht gisteravond voor het slapen gaan: even kijken hoe goed ik het doe. Nou, helemaal niet. Althans, niet op het terrein van tomaat, komkommer, paprica en aubergine. Daarmee heb ik van de zomer mijn favoriete recepten gemaakt, keurig uit Holland, o wat knorde mijn geweten tevreden! Wat denk je? Klimaatcategorie C. Wat denk je? Ik moet die dingen uit de volle grond van Spanje gaan eten. Albert Heijn, door mij nogal eens door het slijk gehaald, heeft op komkommergebied gewoon gelijk. Ik Kan Het Niet Verkroppen! Maar, ik moet door. Nieuw beleid. Onderzoek. Want... zo makkelijk geef ik me niet gewonnen. Goed. Minder CO2-belasting dus als ik ze uit Spanje laat komen. We gaan van een C-komkommer uit het Westland naar een B-komkommer uit het Zuiden. Maar hoe zit het met water? Van aardbeien is bekend dat ze er in Spanje nogal behoorlijk wat water voor moeten laten aanrukken. En gif? Ook op dat terrein hebben de Spanjaarden (nog) geen beste reputatie. Met name paprica's uit Spanje eten is mij in diezelfde Volkskrant afgeraden. Gif hoopt zich op onder de huid en was je niet af. O, o, o. Voortaan eet ik kool. Het spijt me mensen.

Op kaasjacht II

Mijn kaasjacht gaat verder. Tijdens een personeelsetentje gisteren probeerde ik indruk te maken met vijf Nederlandse kazen. Van voren naar achteren: nog net snijdbare brokkelkaas van een Fries Weerribbenschaap, Lady Blue, zachte blauwe geitenkaas uit het Drentse Nooitgedacht, Bastiaansen Blauw van Brabantse koeien, Machedoux, een zachte witte korstkaas van Groningse geiten, L’Hirondelle, een roodkorst met Vin d’Alsace uit Limmen. Groot succes bij de kaasliefhebbers. De rest durfde alleen de Franse kaasjes aan die een nare collega ernaast had gelegd. Waren overigens ook heerlijk. De Limmense roodkorst is niet helemaal recht in de leer, maar het is lastig om onder de ambachtelijke, biologische kazen iets rustigs te vinden. Dat vindt kaasboer Willem, te vinden op woensdag tegenover de Leidse V&D, ook opmerkelijk. Allemaal heftige kazen.

Op kaasjacht

Het boekje Echte kaas, De lekkerste ambachtelijke kazen uit Nederland van Eric van Veluwen, dat op een nu nog dikke stapel voor geen geld bij de Slegte is te bestellen, bracht mij tot de wens om een echt Nederlands kaasplankje te kunnen presenteren. Dat is met behulp van biologische kaasboer Willem die woensdag tegenover de V&D staat, aardig gelukt.

Een Close Kaasplankje
Hier mijn eerste Close Kaasplankje. Van links naar rechts: Lady Blue, blauwe geitenkaas uit het Drentse Nooitgedacht, een Bastiaansen Blauw uit Brabant, een roodkorst van Landana en een Machedoux uit Groningen. De Landana kocht ik overigens bij 't Geertje. Let op: hier is praktisch alleen maar gewerkt met rauwe melk. De Lady Blue is echt een ontdekking. Enorm pittig. Dreigt wel weg te lopen als je 'm niet snel opeet.

Het is wel bijna altijd Geit of Gouda
We hebben ons met deze kaasjes zeker niet verveeld, ondanks het feit dat je in Nederland als je iets anders wilt dan Gouda bijna altijd met geitenkaas wordt geconfronteerd. Wat overigens aan de smaakvariatie niet echt te merken is. Je kunt voor deze kazen helaas niet bij je vertrouwde kaasboertje op de markt terecht, die verkoopt je liever iets uit Frankrijk. Bovengenoemd boekje bleek trouwens extra leuk toen maar liefst vier kazen echt uit de buurt bleken te komen: Leidse, natuurlijk, maar ook de prachtige weide- en oplegkazen uit Gouda. We kunnen hier nog wel even mee voort!

Shoppen bij de boer

Nee, shoppen bij de boer is niet hetzelfde als Close Cooking. Dat klinkt onlogisch, maar dat heeft alles te maken met het volgende: thuiskoks hebben doorgaans niet de hele dag om te winkelen. Dus zijn ze voor (een groot deel van) hun inkopen afhankelijk van de dichtstbijzijnde supermarkten. Als die massaal overgaan op seizoensgroenten uit eigen land, bereiken we iets moois. De Close Cook probeert dit te stimuleren door zoveel mogelijk verse producten uit eigen land te kopen. Ja, dat kan natuurlijk het beste bij de boer. Zoals bijvoorbeeld bij Boerderij 't Geertje, waar naast kaas en melk ook wel eens tomaten en komkommers worden verkocht. Maar daar moet je dus de tijd voor hebben en tegenaan lopen. Dus van mij hoeft het niet. Maar omdat ik het zelf leuk vind ben ik beetje bij beetje een lijst aan het maken van boerderijen die hun producten bij wijze van spreken aan de weg verkopen. Leukste initiatief dat ik daarbij tegenkwam is de Zelfplukmoestuin aan de Geerweg nummer 4 in Zoeterwoude, vlakbij 't Geertje. Zelf oogsten en wat geld in het potje.